Phân
biệt u lành và u ác, đáp ứng của cơ thể chống lại Tế bào u.
Định
nghĩa tổ chức u:
U là tổ
chức phát triển vượt mức giới hạn của tổ chức bình thường thoát khỏi sự kiểm
soát của cơ thể. Sự phát triển đó vẫn tiếp tục diễn ra ngay cả khi nguyên nhân
gây u không còn nữa.
- Cấu trúc bình thường của khối u đặc chắc,
bao gồm tế bào cơ bản u và tổ chức đệm xung quanh nó. Trong đó tế bào u thường
có hình thái và cấu trúc phần nào tương tự mô sinh ra nó
Dựa vào
hình thái và cách sinh sản u thì chia u làm 2 loại : u lành và u ác
+ Tại chỗ:
- U
lành phát triển tương đối chậm, đè ép lên tổ chức xung quanh, phát triển có
giới hạn.
- U ác
thì phát triển nhanh, mọc thành múi, có chân xuyên sâu vào mô lành, gây chèn ép
hủy hoại tổ chức gây hoại tử.
+ Toàn
thân :
- U lành gây đè ép tắc nghẽn các cơ quan.
- U ác
gây chảy máu làm cơ thể suy kiệt, xuất hiện ổ di căn xa.
+ Tái
phát:
- U
lành ít tái phát sau khi phẫu thuật cắt bỏ.
- U ác
dễ tái phát tại chỗ và khu vục xung quanh, cả những chỗ di căn xa.
+ Di
căn:
- U
lành không di căn.
- U ác
di căn dễ lan đi xa, tạo các u thứ phát, di căn theo máu bạch huyết tới các tổ
chức khác.
+ Biểu
hiện tổn thương Tế Bào và tổ chức:
- U
lành có ranh giới rõ ràng xung quanh có vỏ bọc, u tương tự như tế bào gốc có
khả năng biệt hóa cao, u gây chèn ép tổ chức làm tắc nghẽn sự lưu thông tuần
hoàn nhưng điều trị khỏi ít tái phát.
- U ác
xâm lấn các tổ chức khác do có chân, rễ, xung quanh không có vỏ bọc, tế bào u khác tế bào gốc, mất
hay khả năng biệt hóa kém, u phát triển làm cơ thể suy kiệt, u hay di căn xa
lan rộng khắp cơ thể gây tử vong.
** Đáp
ứng của cơ thể chống lại tế bào u:
- Khi hệ thống kiểm soát miễn dịch của cơ
thể bị suy giảm thì các tế bào u sẽ phát triển không kiểm soát được . Thực tế
lâm sàng cho thấy:
+ Ở bệnh nhân ung thư thấy suy giảm hệ thống
miễn dịch qua trung gian tế bào
+ Tỉ lệ bệnh nhân điều trị cần ức chế đáp ứng
miễn dịch thì nguy cơ mắc ung thư cao
+ Tỉ lệ mắc u ác tính tăng theo lứa tuổi, do
tuổi càng cao hệ thống miễn dịch càng suy giảm
+ Ở bệnh nhân bị ung thư được điều trị bằng
các biện pháp hỗ trợ nâng cao miễn dịch thì thời gian sống tăng, tỉ lệ di căn
giảm và ngược lại
- Vì
vậy hệ thống miễn dịch qua trung gian tế bào là đáp ứng có hiệu quả để chống
lại các tế bào u ác tính
- tế
bào u là tế bào mang kháng nguyên lạ nên kích thích cơ thể sinh kháng thể và
các hệ thống miễn dịch qua trung gian tế bào làm hạn chế sự phát triển của khối
u.
- Một
số kháng nguyên đã biết như CEA-1_glycoprotein, bình thường chỉ thấy trên bề
mặt tế bào biểu mô trong thời kì bào thai.
- Cơ
thể vật chủ thông qua các Tế bào như LT gây độc, các Đại thực bào, Tế
bào NK chế tiết ra IFN-γ có tác dụng hoạt hóa các đại thực bào, lympho.
- Các đại
thực bào được hoạt hóa bởi lymphokin trong giai đoạn quá mẫn muộn nhờ sự hoạt
hóa của Tế bào TCD4 hay bởi sự tác động trực tiếp của Tế bào TCD8 gây độc trực tiếp cho Tế bào u, mặt khác sự
hợp giữa KT-BT có t/d làm mất tính ổn định về tính thẩm thấu của màng Tế Bào u
làm Tế bào u tan và vỡ ra.
- Khi tất
cả các đáp ứng miễn dịch của cơ thể không thể tiêu diệt hay kìm hãm sự phát
triển của Tế bào u thì Tế bào u sẽ phát triển mạnh di căn xa làm cơ thể bị rối
loạn và chết.
